(thơ - văn xuôi)
Socrates là nhà thơ
Platon cũng là nhà thơ
Arisotle đích thị là nhà thơ.
Những tâm hồn phiêu linh đi khắp bầu
trời từ khi họ đến mặt đất này làm thơ và kể chuyện.
Newton yêu say đắm chính bà mẹ mình, viết bài thơ lực vạn vật hấp dẫn. Einstein cô độc giữa muôn trùng khi viết
bài thơ về thế giới cong. Edison phải lòng ai đó đã làm ra bài thơ bóng đèn dây
tóc.
(…)
Thích Ca Mâu Ni khai nhãn loài người
bằng bài thơ luân hồi khiến chúng ta run rẩy vừa đi vừa sợ.
Jesus Christ chính là bài thơ khi Người
chịu đóng đinh trên thập giá. Bài thơ buộc niềm tin phải hiện tồn.
Họ là những nhà thơ dù họ chả viết một
câu thơ nào
Trước sự lãng mạn của họ, chúng ta tự
biến mình thành kẻ tu hành
Trước sự vị tha và ích kỷ của họ,
chúng ta bảo nhau cầu nguyện.
Họ lãng mạn sứ giả. Chúng ta lãng mạn
sinh tồn. Họ thuần khiết, chúng ta suồng sã?
Họ là bài thơ tôn kính. Còn chúng ta
làm thơ cho nhau, an ủi nhau mà sống, chia sẻ nhau mà vui/buồn. Chúng ta mặc nhiên
lấy cảm hứng từ họ làm trí tuệ của mình.
Tôi kính cẩn dâng các nhà thơ khai
sáng đóa trữ tình nồng nàn trên mặt đất!
Làm tôi.
Cuộc lãng mạn sinh tồn.
Tôi viết cả trăm bài thơ nhưng bài
nào cũng hỏng. Người đàn bà yêu tôi, em cũng đã ngoại tình.
Thơ ơi thơ! Tôi là nỗi buồn của mẹ,
là thất vọng chán chường của em, là ái ngại của chính tôi khi chọn thơ cứu rỗi linh
hồn.
Nhìn vào cách làm thơ có thể vẽ đường
hồi quy về thi sĩ. Kẻ yếu đuối chăm câu thơ bóng nhẫy. Kẻ thủ dâm lấy chữ làm bằng.
Kẻ đốn mạt trấn lột từ phá lên cười hố hố.
Tín niệm là thứ mà thi sĩ bất tài lợi
dụng, lừa bịp mình và phỉnh phờ người khác. Có tín niệm thiện tất có tín niệm
ác. Thơ khởi sinh từ tín niệm chỉ là thứ phân non.
Sở trường âm tính quá dài đã làm hỏng
văn chương. Hình như thơ đã hỏng lâu rồi, hỏng ngay từ thời Thơ Mới?
Thơ Mới chỉ gọi được nỗi buồn ra đếm.
Bài thơ hay là bài thơ nuôi dưỡng được
tâm hồn tôi từ lúc còn trẻ đến già mà bài thơ vẫn đẹp.
Thay vì định nghĩa thơ, tôi đi tìm
thi sĩ
Thi sĩ va đập trong bối cảnh thơ như
người trong cuộc. Ví dụ: “Này của Xuân Hương mới quệt rồi”. Tôi gọi là thi sĩ
tham dự.
Thi sĩ lấy chữ thêu tranh, áp đáo ngôn
từ tôi gọi là thi sĩ không tham dự.
Cuộc tham dự văn chương không có người
đến sớm hay người đến muộn nhưng rất nhiều người đến cùng lúc thành ra cuộc ngộ
sát.
Kinh Bắc Hoàng Cầm, sim tím Hữu Loan,
khúc độc hành Quang Dũng đưa tôi lên đỉnh núi thả buông tôi ở đấy. Tôi không
rơi mà tôi lơ lửng. Gió cào xước cơ thể tôi, quất vào tôi những lằn roi tím bầm
rỉ máu. Nhưng kỳ diệu ở những lằn roi thơ là vết thương tự lành.
Lê Đạt phu chữ cho thơ bằng xác hoa
thiếu nữ môi hường. Tôi thèm uống nước sông, ông lại mời tôi nước cất. Ông giả
say, tôi cũng giả say. Ông giả sống, tôi cũng giả sống. Phút cuối một đám tang
tôi đã thấy, có chữ nào thì bóng ông chữ ấy.
Làng Chùa của Nguyễn Quang Thiều ràn
rạt hơi đất phả hương đêm làm chúng ta kiệt sức mỗi ngày vào buổi sáng. Ông
trao cho chúng ta văn bản thơ, nhưng ông vẫn cất đâu đó một văn bản thơ khác
Những hồi tưởng từ cánh đồng cào cấu giấc
ngủ đô thị. Chúng ta nhường nhau hiến dâng nhưng lại tranh nhau cái chết.
Người đàn bà miền Nam gốc đước sợ múc
cạn nỗi buồn. Vẫn múc …
Chị treo thơ lên cây đợi chim về ăn
sáng. Chị treo ngược Nguyễn Thị Ánh Huỳnh giữa lưng chừng trời mà gọi. Càng gọi
càng bơ vơ.
Khi con người nhân tính hơn và lũ thủ
dâm thơ được chôn cùng với chữ (chắc phải sang phần sau thế kỷ này) thì người ta
mới nhận ra Dư Thị Hoàn thật sự tan vỡ.
Tự đấm vào mặt tôi sau tuổi bốn mươi.
Giá như đừng có thơ cho em, đừng đi tới mùa thu cùng người đàn bà với giò phong
lan trong bản nhảm âm phẳng và nghiêng thì bây giờ tôi đã không nói bậy và sám
hối mỗi ngày.
Thi sĩ. Kẻ phiến diện từ căn tính nên
bài thơ toàn góc nhìn phiến diện.
Đi tìm bản thể con người là ý nguyện
văn chương vừa đáng giận vừa đáng thương của thi sĩ. Bản thể con người nằm ở quá
trình sáng tạo lại con người.
Sáng tạo lại con người! Hãy để thơ đẩy
con người đến chỗ tự do nhất để con người thoát linh.
Con người thoát linh sẽ kể cho chúng
ta nghe câu chuyện mà chúng ta chưa từng biết hoặc chúng ta không thể nào tượng
tượng nổi. Tả cho chúng ta ghi chép về những tình cờ, bộc phát hoặc di trú của
cuộc đời.
Văn chương hậu hiện đại suy cho cùng
là văn
chương phiến diện tuyệt đối.
Bài thơ càng phiến diện càng hứng thú
như thể nó được viết ra để đọc một lần rồi biến mất hoặc hiện chìm trong bài
thơ phiến diện khác.
Mọi thứ đến rất nhanh, ra đi cũng rất
nhanh. Tuyệt diệu như loại men dậy hết hương vị ngọt ngào trở thành độc tố.
Thi sĩ hậu hiện đại. Kẻ phiến diện
toàn năng. Kẻ bước vào văn chương bằng câu chửi thề và bước ra khỏi đời sống bằng
cách duy nhất là tự tử.
Người đàn bà yêu thơ thấm nỗi buồn
trên từng đầu ngón tay. Cả bầy quạ chọn tóc nàng làm tổ. Những thớ thịt gồ ghề trên
cơ thể nàng đã xác tín rằng nàng vừa lưu manh vừa mất nết.
Tôi thả đồng tiền cổ vào tách trà. Vị
quân vương đoái tiếc máu xương. Ông cứ buồn vui, Tôi cũng buồn vui. Đồng tiền sủi
tan ý nghĩ. Tôi nhắp giọt mồ hôi người trồng từ cánh đồng trà xanh ngát.
Sinh ra không cô đơn, mỗi chúng ta được
mười hai bà mụ cầm cho tiếng khóc. Nhưng cuộc đời đẩy chúng ta vào vực thẳm cô
đơn, thiếu dưỡng khí để nuôi các giác quan. Chúng ta trở nên cầm chừng, chúng
ta trở nên mực thước …. Cho đến ngày chúng ta chỉ còn là xác bay lơ lửng. Không
thể chạm chân lên mặt đất.
Tôi chọn em và thơ để sống mỗi ngày được
nhiều hơn 24 tiếng.
Em đừng treo anh vắt vẻo lên câu thơ,
bắt anh giữ thăng bằng cùng thời cuộc. Anh yêu mến đám đông nhưng đám đông trì
níu anh đến chết.
Em chỉ đau ngón chân đã làm anh đau cả
bàn tay phải. Những bờ huyền thuần khiết đã nhường nhịn em, những hờ lan mệt mỏi
đã nhường nhịn em. Anh cũng nhường nhịn em dù anh không phải là người đàn ông tốt
nhịn.
Cơn gió rừng tràn qua ngôi nhà chúng
ta rơi lại những hạt mưa cậu bé và cô bé, chúng quấn quít lấy nhau, tìm nhau
trao đổi chất. Rồi những hạt mưa chui vào trong thân cây, êm ái thọ linh ở đời
sống khác.
Lá bài cổ chợt hiện lên khung cửa sổ.
Thiên thần hòa đồng cùng quỷ sứ. Vừa như gửi lời chúc an lành vừa như cảnh báo hiểm
họa tình yêu sẽ khó lường nếu ai trong chúng ta rút phải sợi dây của quỷ.
Phiến diện anh, những phiến diện anh,
như tiếng tù và lăn lan trên mặt hồ nước đọng, như tiếng chó tru tréo sủa người
trong đêm xá tội.
Em có thể xếp những nguệch ngoạc anh
tung tóe khắp nơi liền thành dải mã vạch, nhưng sẽ chẳng bao giờ, chẳng bao giờ
em ghép được anh hoàn chỉnh.
Mỗi lần đọc thơ là em đã phản bội anh
hoàn hảo.
Bài thơ viết cho em, mỗi ngày anh viết
lại, bởi anh chưa đủ tài năng xóa dấu vết kế thừa, bởi câu thơ anh chưa đốt hết
họa ngôn bám vào tâm trí em khiến em không bay lên được, bởi em chưa phát sinh
em trong đời sống của anh những âu lo mới/cũ.
Nguyện dâng em căn duyên thi sĩ, cảm
ơn người đến sửa bản in anh!
10/2018
Phan Thanh Bình
